thieu nhi thanh the, tntt, xudoanthanhtam

Các thể loại trò chơi sinh hoạt

Đăng lúc: Thứ ba - 03/07/2012 00:46 - Người đăng bài viết: trongan
Các thể loại trò chơi sinh hoạt

Các thể loại trò chơi sinh hoạt

CÁC THỂ LOẠI TRÒ CHƠI SINH HOẠT


I. ĐỊNH NGHĨA VỀ TRÒ CHƠI:

Trò chơi có thể được định nghĩa chi tiết là:
q    một cuộc vận động sinh hoạt,
q    tổ chức cho một số người cùng tham gia,
q    theo một quy ước được hướng dẫn trước,
q    diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định,

q    tại một nơi chốn, trong phòng hay ngoài trời,
q    với mục đích đem lại một giá trị hữu ích, có ý nghĩa riêng cho mỗi người và chung cho tập thể.

Theo định nghĩa này, trò chơi sinh hoạt đương nhiên bao gồm tất cả các trò chơi lành mạnh, nhưng đồng thời cũng gồm cả các bài hát ngắn, các vũ điệu đơn giản, các tiết mục ảo thuật bỏ túi, các câu đố vui, các câu băng reo... vẫn thường được dùng trong các buổi sinh hoạt tập thể như là những tiết mục sinh hoạt nho nhỏ. Cũng do vậy, người Quản Trò tổ chức và điều khiển cuộc chơi đúng nghĩa, phải là một Linh Hoạt Viên tương đối có kinh nghiệm về sinh hoạt tập thể, được trang bị các kỹ năng cần thiết về nhiều mặt và tinh thần năng động.


II.    YÊU CẦU CỦA TRÒ CHƠI:

Có 3 yêu cầu nhất thiết phải đạt được để có thể coi là một trò chơi đúng nghĩa. Đó là: Gây dựng bầu khí – Rèn luyện kỹ năng – Giáo dục chiều sâu.

Tùy mức độ và mục đích nhắm đến mà yêu cầu này sẽ trội hơn yêu cầu kia, hoặc cả ba mặt đều có giá trị và ý nghĩa như nhau. Chỉ thiếu đi một trong ba yêu cầu này, trò chơi tức khắc trở thành phản tác dụng, phản giáo dục, có hậu quả tai hại nhất thời hoặc sâu xa, và như thế, nó không còn được coi là một trò chơi nữa ! Chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu 3 yêu cầu cốt yếu này.


1.   YÊU CẦU GÂY DỰNG BẦU KHÍ:

Trước tiên, trò chơi sinh hoạt góp phần làm cho bầu khí tập thể thêm sống động tươi trẻ, nhanh chóng giúp mọi người có mặt thoát khỏi sự thụ động khép kín, xóa bỏ mọi cách biệt và xa lạ ngại ngùng, giải tỏa sức căng tâm lý và sức ỳ thể lý. Như thế, trò chơi ít nhất phải đem lại niềm vui, cởi mở sảng khoái trong những giờ phút sinh hoạt bên nhau. Ở mặt yêu cầu này, trò chơi rất cần sự phối hợp của các Bài Hát Sinh Hoạt ngắn, vui, dễ tập; hoặc các điệu mini vũ tập thể đơn giản và có ý nghĩa thích hợp với chủ đề chung của buổi họp mặt.

Thế nhưng, dầu có vui, dầu có gây cười đến thế nào đi chăng nữa, trò chơi sinh hoạt vẫn cần phải có thêm 2 yêu cầu dưới đây nữa để niềm vui không hời hợt chóng qua và để nụ cười không bị sượng sùng trơ trẽn.


2.    YÊU CẦU RÈN LUYỆN KỸ NĂNG:

Với yêu cầu này, các bài tập thể dục thể thao đã được chuyển thành các Trò Chơi Vận Động đòi hỏi sức khỏe, phản xạ nhanh, động tác tháo vát; các bài toán trí óc đã chuyển thành các Trò Chơi Động Não, suy luận, phân tích tổng hợp nhanh, đầy đủ và chính xác một cách lý thú; đặc biệt, các bài khóa huấn luyện về kỹ năng khô khan tẻ nhạt đã thoát xác thành các Trò Chơi Ưùng Dụng thực hành hết sức hấp dẫn và hiệu quả...

Thật vậy, trò chơi sinh hoạt không để cho bất cứ ai đã tham gia mà lại có thể thụ động, tụ thủ bàng quan, không gắn bó với tập thể, ngược lại, nó có tác dụng gây ra một nỗ lực chung thật hăng hái.

Sau khi một trò chơi đã thật sự chấm dứt, mỗi người tùy vào mức độ hưởng ứng của mình, sẽ tự khám phá mình đã khác trước đó, nhanh nhẹn hơn, biến báo hơn, thông minh hơn hoặc tháo vát hơn. Những người ít sinh hoạt có thể thích thú và bỡ ngỡ, không ngờ mình lại khá năng động, đâu đến nỗi kém cỏi như bấy lâu vẫn tưởng.

Như vậy, trải qua một thời gian tham gia sinh hoạt, dự nhiều trò chơi các thể loại khác nhau, cả tập thể và từng cá nhân đã nghiễm nhiên được tăng cường thể lực, trau giồi trí óc, cũng như rèn luyện thành thạo được khá nhiều kỹ năng, mà những bài khóa lý thuyết khó có thể trang bị cho họ một cách chu đáo, nhanh chóng, hiệu quả và đầy hứng thú như vậy.


3.    YÊU CẦU GIÁO DỤC CHIỀU SÂU:

Khác với 2 yêu cầu vừa nêu, yêu cầu thứ ba này có khi được thể hiện một cách nhẹ nhàng kín đáo nhưng lại hết sức quan trọng, bởi nó góp phần nâng cao các ý thức nhân bản, vun đắp những cảm nhận tín ngưỡng tâm linh một cách âm thầm và tiệm tiến. Như thế phải nói là các trò chơi sinh hoạt sẽ có tác dụng thấm thía sâu xa hơn nhiều so với việc chỉ lên lớp các bài giáo dục công dân hoặc các buổi học Giáo Lý, các giờ huấn đức thuần túy trong các tập thể.

Về mặt nhân bản, trò chơi sinh hoạt giúp nhận thức về tinh thần kỷ luật tập, tính trung thực trong ganh đua, các mối tương quan ứng xử tốt đẹp trong xã hội, lòng yêu mến tôn trọng thiên nhiên và của công, sự vâng phục đối với bề trên hoặc huynh trưởng. Nói chung, trò chơi sinh hoạt góp phần giáo dục tính cách công dân.

Về mặt tâm linh, riêng đối với các trò chơi tôn giáo, nó giúp hình thành nơi người tham gia ý niệm về hai chiều kích gắn bó bản thân với Thượng Đế và bản thân với tha nhân, vốn dĩ là những mầu nhiệm của sự sống, những thực tại thiêng liêng trừu tượng. Những điều này quả thật khó trình bày diễn đạt cũng như khó thụ đắc, nếu không thông qua các phương tiện gần gũi và sinh động như các trò chơi dùng trong các kỳ trại có chủ đề, các Trò Chơi Chiến Dịch hoặc xen kẽ trong các tiết dạy Giáo Lý.

Tắt một lời, trò chơi sinh hoạt góp phần giáo dục tính cách đạo lý và tín ngưỡng.


III.    PHÂN LOẠI TRÒ CHƠI:

Ở đây, xin đề nghị 5 hạng mục để phân loại trò chơi:
q     Theo tính chất nội dung
q     Theo đối tượng tham gia
q     Theo tầm cỡ dàn dựng
q     Theo điều kiện không gian
q     Theo nhu cầu phục vụ.

Trong mỗi hạng mục trên, chúng ta có thể nhận rõ từng thể loại trò chơi sinh hoạt ứng với tính cách, với tầm cỡ và với mục đích nhắm tới của từng trò chơi, và như vậy sẽ dễ dàng cho việc mỗi Linh Hoạt Viên có thể hệ thống lưu trữ trong Trương Mục Trò Chơi ở cấp độ nhỏ cá nhân và Đoàn, Nhóm, hoặc gửi vào Ngân Hàng Trò Chơi ở tầm cỡ quốc gia, quốc tế...


1. THEO TÍNH CHẤT NỘI DUNG:

a. Trò Chơi Phản Xạ:

Đây là loại trò chơi quy ước phản xạ về động tác, về lời nói. Tóc độ ngày càng nhanh. Luật chơi cứ ngày lại một khó hơn, dễ gây rối loạn, phán đoán sai… Có thể có nhiều kiểu phản xạ khác nhau: Phản xạ thuận: Mọi người phải làm và nói theo đúng khẩu lệnh của quản trò điều khiển. Phản xạ nghịch: Hễ quản trò làm và nói thế này thì mọi người lại phải làm và nói thế kia.

b. Trò Chơi Lý Luận:

Đây là trò chơi vận dụng đến sự động não để phân tích, lý luận, loại suy, tổng hợp, nêu các giả thuyết hợp lý và đi đến những kết luận chính xác. Trò chơi sẽ diễn ra trong một thời gian nhất định hay một số lần nhận định thăm dò đã được quy ước trước giữa quản trò và tập thể tham dự.

c. Trò Chơi Vận Động Nhẹ:

Đây là loại trò chơi ngồi tại chỗ, ít vận động, được dùng với một nhóm không quá đông, mục đích để thư giãn, gây tình thân và tạo niềm vui nhẹ nhàng, sau khi đã thấm mệt với các trò chơi vận động mạnh. Có thể kết hợp trò chơi với các Bài Hát Sinh Hoạt

d. Trò Chơi Vận Động Mạnh:

Đây là loại trò chơi dùng đến sức lực, sự nhanh nhẹn, quả cảm, tháo vát và cả mưu trí. Người thua phải vào thay quản trò để điều động tiếp trò chơi. Cũng có thể trò chơi mang tính đối kháng, thi đua quyết liệt giữa hai hoặc nhiều Đội, kết quả sẽ tính theo tỷ số thắng-thua, hình phạt do bên thắng quy định, ví dụ: đội thua cõng đội thắng đi một vòng; hoặc cả đội thua phải nhẩy lò cò, người sau nắm chân trái người trước... Trò chơi loại này sẽ dễ dàng tạo ra cao trào hứng khởi, hết sức sôi nổi cho buổi sinh hoạt, vì thế không nên đưa ra liên tiếp nhiều trò khiến tập thể mau mệt và chóng chán, nhưng nên xen kẽ, cứ 2, 3 trò chơi nhẹ mới dùng một trò chơi mạnh.

e. Trò Chơi Cảm Giác:

Đây là loại trò chơi phải dùng đến một hoặc nhiều giác quan cùng lúc như:
q     Thính giác ( nghe bằng tai )

q     Thị giác ( nhìn bằng mắt )
q     Vị giác ( nếm bằng lưỡi )
q     Khứu giác ( ngửi bằng mũi
q     Xúc giác ( sờ bằng tay, dò bằng chân ).

Cũng có thể cho cô lập một giác quan nào đó để người chơi phải vận dụng tối đa các giác quan còn lại trong việc nhận định, ghi nhớ, lý luận loại suy và đi tới kết luận chính xác.

2. THEO ĐỐI TƯỢNG THAM GIA:

Linh Hoạt Viên cần lưu ý chọn các trò chơi thích hợp với độ tuổi và phái tính của những người tham gia buổi sinh hoạt, cần nhớ đó là yếu tố quyết định khá lớn dẫn đến thành công chung cuộc.

a.    Tuổi Ấu:

Trò chơi dùng cho độ tuổi 8 đến 11, tất cả đều là nam hoặc nữ, hoặc chung nam-nữ. Quy ước chơi đơn giản, không vận động quá sức và quá lâu, gây kiệt sức uể oải. Có thể đi kèm với Bài Hát Có Cử Điệu, nhắm rèn luyện cho các em sự chú ý quan sát, nỗ lực gắng sức, giáo dục sự hiền hòa nhân ái, vui tươi và chăm chỉ. Bầu khí tốt nhất cho loại trò chơi này là những phút giải lao sau một tiết học Giáo Lý, một buổi picnic và nhất là trong một đêm tổ chức đốt lửa theo dạng Hoa Lửa của các em Sói Con và Chim Non của phong trào Hướng Đạo.

b.    Tuổi Thiếu:

Trò chơi dùng cho độ tuổi 12 tới 15, tất cả đều là nam hoặc nữ, hoặc chung nam-nữ. Quy ước chơi đơn giản nhưng đòi hỏi cao, vận động có mạnh có nhẹ, tạo hào hứng liên tục, gay cấn, biến báo nhanh và sôi động. Trò chơi nhắm đến việc rèn luyện thể lực, sự nhanh nhẹn, tháo vát, óc quan sát, tinh thần sẵn sàng. Ngoài ra, trò chơi còn giáo dục tính ganh đua trong sáng, trung thực, vị tha. Trò chơi thường diễn ra trong sân nhà có mái che hoặc sân trường, sân nhà thờ hoặc trên bãi đất rộng, quang đãng, bằng phẳng, không có rễ cây, mương lạch và đá sỏi.

c.    Tuổi Kha:

Trò chơi dùng cho độ tuổi 16 tới 18, tất cả đều là thuần tuý nam hoặc nữ. Quy ước chơi phức tạp, đòi hỏi vận động mạnh và liên tục, có tính mạo hiểm phiêu lưu, hồi hộp căng thẳng, phải không ngừng nỗ lực. Trò chơi nhắm đến việc rèn luyện óc phán đoán, tính nhạy bén, lòng quả cảm.

Ngoài ra, ở độ tuổi mà các em chưa hẳn là thanh niên mà cũng thôi không còn là thiếu niên, loại trò chơi này muốn giáo dục các em về ý thức và tinh thần đồng đội, sự tuân phục các huynh trưởng một cách tự nguyện, ý chí khẳng khái, bền bỉ, sẵn sàng gánh lấy cái khó mà vẫn vui tươi lạc quan. Trò chơi có khi diễn ra cả trong đêm, trên một đất trại thiên nhiên rộng lớn với nhiều địa hình khác nhau ( sông, lạch, rừng thưa, đồi trọc... ) nhưng đảm bảo không có nguy hiểm như: đường đèo, vực sâu, bờ đất lở, rào kẽm gai, rắn rết, thú dữ, khu vực quân sự... Xin đơn cử một số Trò Chơi Lớn, Trò Chơi Phiêu Lưu như:

§   Chinh Phục núi Lang Biang, núi Ky-tô Vua ở Vũng Tàu, núi Cấm và núi Sam ở Châu Đốc; Leo núi ở Suối Mỡ, huyện Lục Nam tỉnh Bắc Giang...

§   Thám Du hang động Hạ Long tỉnh Quảng Ninh, hang động Phong Nha tỉnh Quảng Bình, hang Tiền ở Hà Tiên, hang Tức Dụp ở Châu Đốc...
§      Thăm Tràm Chim ở huyện Tam Nông tỉnh Đồng Tháp, Vườn Cò ở huyện Phụng Hiệp thị xã Cần Thơ...
§   Trại Bay bằng xe đạp đi hồ Trị An, đi Vũng Tầu, đi Cồn Phụng ở Mỹ Tho...
§   Bơi Lặn ở bãi biển Đại Lãnh tỉnh Khánh Hòa...
§   Khai Phá một nghĩa địa bỏ hoang, ngôi nhà ma ở Đà Lạt.
Các dạng Trò Chơi Vận Động Mạnh ngoài trời và mang tính Thi Đua Đối Kháng như:
§    Banh Tù Tròn và Vuông ( Ballon prisonnier );

§    Cướp cờ; Đánh trận giả;
§    Đi cà kheo; Kéo co; Đẩy gậy;
§    Nấu cơm Quang Trung;
§    Báo Gánh, Báo Chạy, Báo Bay...

d.    Tuổi Tráng:

Trò chơi cho độ tuổi 19 tới 24 tuổi, tất cả là nam hoặc nữ, hoặc hỗn hợp nam-nữ ( mixte ). Quy ước trở lại khá đơn giản nhưng nhiều ý nhị sâu xa, thường là vận động nhẹ nhiều hơn là mạnh, đòi hỏi đấu tài, đấu trí hơn là đấu sức. Trò chơi nhắm rèn luyện sự lý luận thông minh, năng động biến báo, quan sát tinh tế, chuyên môn khéo léo và đạt yếu tố kỹ thuật cũng như mỹ thuật cao. Ngoài ra, trò chơi góp phần giáo dục sự hướng thương vị tha, sẵn sàng giúp ích, tạo lập các tương quan hài hòa tế nhị. Trò chơi thường diễn ra trên bãi cỏ pique-nique, các công viên, các khu giải trí dã ngoại giữa thiên nhiên hoặc trong phòng rộng, hội trường... Xin đơn cử một số ví dụ:

§    Các trò chơi lớn như Pa-nô Chạy; Báo Chạy; Tòa Án Vườn ( dùng Phương Pháp Nhóm Ong );
§    Viết tiếp phần kết luận một truyện ngắn bỏ dở ( dùng Phương Pháp Lập Phiếu );
§    Đấu Giá ( gây quỹ xã hội từ thiện );
§         “Giải phẫu thẩm mỹ” bãi biển Vũng Tàu hay dọc đường núi lên chơi Chùa Hương ( thu nhặt rác, đá... )
§    Hội thi cắm hoa, Hội Thi bầy mâm quả, Hội Thi nấu các món ăn đặc thù Việt Nam...


e.    Tuổi Trưởng:

Trò chơi dùng cho độ tuổi từ 25 trở lên, rất nên tổ chức chung cho nam-nữ để bầu khí chan hòa, quân bình và sinh động. Quy ước rất đa dạng và phong phú. Thường là vận động nhẹ, ít đổ mồ hôi, linh hoạt mà vẫn lịch sự. Trò chơi nhắm đến việc rèn luyện sự tập trung ý chí và vận dụng các tri thức chuyên môn hoặc các kinh nghiệm từng trải. Tuy vậy, các trò chơi vẫn phải đem đến những giây phút cởi mở vui tươi thư giãn sau một tuần làm việc ở nhà và ngoài xã hội, giải tỏa được những dồn nén căng thẳng ( stress ).

Ngoài ra, trò chơi còn rèn luyện lòng nhẫn nại kiên trì, tính khôi hài lạc quan, tinh thần trách nhiệm, giúp ích có hiệu năng sâu rộng, ý thức được về bản ngã và tha nhân, vun đắp tinh thần tôn giáo và gầy dựng tình huynh đệ nhân quần...

Nếu họp mặt không quá 20 người, trò chơi có thể diễn ra trong phòng khách, trên sân thượng, ngoài hàng hiên hay trong một khu nhà vườn. Nếu họp mặt đông người hơn, có thể tổ chức tại các khu vực nghỉ mát, du lịch, pique-nique, gần gũi với phong cảnh thiên nhiên hữu tình. Trong tiếng nhạc nhẹ nhàng làm nền, người tham dự cùng nhau nhâm nhi một tách cà-phê hoặc một ly chè tự nấu, ăn bánh và trái cây do mỗi người mang tới, các Trò Chơi Sinh Hoạt tuổi Trưởng được đưa ra một cách tự nhiên, xen kẽ giữa những vấn đề bàn bạc thảo luận

Xin đơn cử một số ví dụ các dạng trò chơi tuổi Trưởng:
§       Các Trò Chơi Dùng Phiếu để thu nhặt dữ kiện hoặc để điều động một cuộc họp mặt sinh hoạt giao lưu;
§       Làm câu đối, thơ lục bát và hò đối đáp theo âm điệu hò của 3 miền giữa hai nhóm nam nữ;
§       Video-club: đặt tên bộ phim vừa xem, đưa ra một kết thúc khác, chia sẻ hoặc tranh luận kiểu Tòa Án Vườn về nội dung và các nhân vật trong phim.
§       Chế tác các trò chơi mới: cùng nhau bàn thảo, chơi thử, đánh giá xếp loại và lưu trữ.
§       Trại Bay: đi một vòng xa thăm các Huynh Trưởng già, đang đau ốm, đang có chuyện buồn...

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Góp ý xây dựng

Bạn thấy tốc độ truy cập website hiện giờ như thế nào ?

Bình thường

Đôi khi chậm

Rất chậm và khó truy cập

Rất khó để truy cập